Categorie archief: Lezingen

Het Limburgse schutterswezen

Een historische introductie

dinsdag 5 juni, door drs Luc Wolters
Om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

De lezing over het Limburgse schutterswezen door historicus en schutterijdeskundige Luc Wolters vindt plaats in het kader van het bondsschuttersfeest in Simpelveld eind augustus. De vele schutterijen in de provincie vormen bij uitstek een Limburgs cultureel erfgoed. Het zijn vaak eeuwenoude verenigingen met rijke tradities en bijzondere ontwikkeling. Ook in Simpelveld, het Heuvelland en Parkstad spelen de schutterijen een belangrijke rol in het gemeenschapsleven. Het is de moeite waard daar uit oogpunt van cultuurhistorie eens in te duiken. Los daarvan is het voor de schutterijen van belang geworteld te zijn in de samenleving en zich aan te passen aan de maatschappij.

1903 - schutterij te Simpelveld1903 – schutterij te Simpelveld

De lezing draagt een historisch karakter, waarbij vragen aan bod komen als: hoe zijn schutterijen en broederschappen ontstaan? Hoe is het schutterswezen historisch gegroeid? Hoe verliep deze ontwikkeling in de steden en op het platteland en wat kunnen we daarvan lokaal herkennen? Wat waren in vroeger eeuwen de taken en bezigheden van de schutterijen? De lezing wordt rijkelijk geïllustreerd met beeldmateriaal, historisch en actueel.
Interactieve lezing
De rijke schutterstradities uiten zich heden ten dage nog in diverse activiteiten, zoals het vogelschieten, het begeleiden van de processie, patroonsdagviering of het ten grave dragen van leden. Ook wordt ingegaan op de organisatie van het schutterswezen, de bonden en de federatie, de wijze van het schieten. Uiteraard mag het schuttersfeest en de oorsprong daarvan niet ontbreken. Evenmin als de samenstelling van de schutterij, de betekenis van militaire rangen, de functies van bielemannen en marketentsters, koningsparen en keizers met hun zilveren schilden. Bovendien wordt het Limburgse schutterswezen vergeleken met de gilden elders in Nederland en de schutterijen internationaal.

Luc Wolters
Drs Luc Wolters is historicus en -o.a.- voorzitter van Heemkundevereniging de Bongard te Simpelveld.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Heemkundevereniging De Bongard Simpelveld-Bocholtz
———————————————-
Het Limburgse schutterswezen
Een historische introductie

BewarenBewaren

Dialect, tweetaligheid en identiteit

dinsdag 17 april, door Prof. Dr. Leonie Cornips
Om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

De lezing met als titel “Dialect, tweetaligheid en identiteit” is gebaseerd op het onderzoek van Leonie Cornips naar onder meer welke ideeën er in de provincie leven over het ‘Limburgs eigene’ aan de hand van taalgebruik. Daarbij wordt rekening gehouden met de meertalige lokale, regionale en Euregionale context. Dit moet weer leiden tot meer inzicht in de dynamische ontwikkelingen van de gesproken, gezongen en geschreven taal in Limburg.
Prof. Dr. Leonie Cornips
Prof. Dr. Leonie Cornips

Leidraad voor haar lezing zal zijn dat de betekenis van dialect voor iedereen wat anders is afhankelijk van waar men zich bevindt in de provincie. Ook gaat Leonie Cornips, als autoriteit op het gebied van taal en cultuur en bekend van haar tweewekelijkse columns in De Limburger, in of het opvoeden in dialect voordelig of nadelig is voor het leren van de Nederlandse woordenschat en, of er misschien nog meer voor- en/of nadelen zijn verbonden aan tweetaligheid.

Interactieve lezing
Leonie Cornips zal de lezing interactief houden. Waarbij het publiek de lezing stuurt doordat zal worden gereageerd op de interactie vanuit en met het publiek. Met humor en wetenschappelijk onderbouwd zal worden toegelicht hoe de betekenis van dialect voor iedereen anders is. Ook zal worden ingegaan wat het belang en status van het dialect in het algemeen is.

Leonie Cornips
Prof. Dr. Leonie Cornips is werkzaam als onderzoeker Taalvariatie aan het Meertens Instituut (KNAW) Amsterdam en sinds ruim 6 jaar Bijzonder Hoogleraar Taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht.

Zij is van huis uit taalkundige, sociolinguïst en gespecialiseerd in onderzoek naar vormen van nieuw Nederlands zoals het Nederlands wordt gesproken bijvoorbeeld in Heerlen, Utrecht of Rotterdam. Verder verricht zij onderzoek naar hoe jonge kinderen het Nederlands als hun eerste en tweede taal verwerven. Tenslotte onderzoekt zij taalcultuur (vooral in Limburg): hoe mensen zich door taalgebruik met elkaar wel of niet identificeren en anderen in- of uitsluiten.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Heemkundevereniging De Bongard Simpelveld-Bocholtz

Lezing ‘Carnaval, een universele spiritualiteit’

Woensdag 17 januari, door René Haustermans
Om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

De luisterlezing over carnaval komt voort uit een zoektocht van René Haustermans naar waarom wij carnaval vieren.
Carnavals outfit, illustratie bij lezing Carnaval, een universele spiritualiteit Luisterlezing.
Carnavals kostuum 

Feest of oergevoel
De luisterlezing over carnaval komt voort uit een zoektocht van René Haustermans naar waarom wij carnaval vieren. Hij gaat terug naar oude culturen, ver voor onze jaartelling en ziet daar elementen van carnaval die wij nog kennen. Is het een feest, of een oergevoel, verpakt in een ritueel? We zullen tijdens deze lezing op zoek gaan naar het wat en waarom van carnaval en proberen er een diepere betekenis aan te geven. Met andere woorden: Wat heb je aan carnaval? Deze lezing is een mix van cultuurhistorie, volkskunde met een vleugje spiritualiteit, die wordt geïllustreerd door beelden en muziek.

René Haustermans
René Haustermans is muzikant, zingt, schrijft en dirigeert. Zo is René op dit moment dirigent van de dialektgroep Angers! in Kessel en Gemengd Kerkelijk Zangkoor St. Gregorius in Sittard. Verder was hij tot mei 2011 zanger/toetsenist van de Limburgse groep Kartoesj en nog steeds zanger/gitarist van de Palemiger Spatzen.

Daarnaast is René steeds bezig met het onderzoeken van cultuurhistorische onderwerpen. Die onderwerpen variëren van muziekgeschiedenis, tradities, devoties tot personen. Deze onderzoeken resulteerden in diverse publicaties, lezingen en tentoonstellingen o.a. over de troubadours uit de regio Sittard-Geleen, het Julianakanaal, Frits Rademacher en Toon Hermans.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Heemkundevereniging De Bongard Simpelveld-Bocholtz

Lezing ‘Onze kasteelheren: het geslacht Von dem Bongard’

door Jack Jetten

Inleiding over het geslacht Von dem Bongard van de late Middeleeuwen tot heden, toegespitst op de takken Heijden en Wijnandsrade-Paffendorf.
Lezing door mr. Jack Jetten uit Wijnandsrade.

Dinsdag 14 november om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Kasteel De Bongard te Bocholtz
Kasteel ‘De Bongard’ te Bocholtz. 

In de inleiding worden hoogtepunten en dieptepunten uit de geschiedenis van het geslacht Von dem Bongard toegelicht. Door vererving en huwelijken verwierven de Von dem Bongards vele bezittingen en ambten, terwijl zij door de keizer werden verheven tot Freiherren. Eeuwenlang waren zij erfkamerheer van de hertogen van Gulik. Hun invloed was aanzienlijk, zowel door diplomatieke posten als ook door krijgsdiensten. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw nam deze af en stierf in feite het geslacht uit door de dood van de kinderloze Ludwig von dem Bongard in 1878. Maar de titels en naam gingen over op een aangetrouwd familielid van de graven Von Walderdorf. Afstammelingen van Freiherr Pius Wilderich von dem Bongard bevinden zich thans in China, Canada en Zuid-Afrika, maar dragen nog steeds fier de adellijke naam en voeren het heraldische wapen met de keper.

Oorsprong
Het geslacht Von dem Bongard is zo oud als de riddertijd, in elk geval wordt het genoemd in de late Middeleeuwen. Het stamgebied is het Rijnland, gebieden die behoorden tot de Rijksridderschap van Munster, Kleve, Gulik, Keulen en de Nederrijn. Waar de oorsprong lag, is lange tijd troebel gebleven. Vast staat, dat uit de stam die op Huize de Bongard in Bocholtz woonde, de stam Heijden en de stam Wijnandsrade-Paffendorf is voortgekomen.

Inmiddels zijn alle kastelen uit het familiebezit in andere handen overgegaan. In Bocholtz trad Anna Margaretha van de Bongard in 1630 in het huwelijk met Hans Caspar von und zu der Leyen zu Hohengerolsegg en kwam het kasteel De Bongard, dat al sinds de 14e eeuw in het bezit van de familie was, in handen van de familie Van der Leyen. Het eens trotse Huis Heijden in Horbach dat vanaf 1337 van Von dem Bongard was, is nog slechts een ruïne. Kasteel Paffendorf is eeuwenlang Wohnsitz van de familie geweest, maar is in 1958 verkocht aan Die Rheinbraun (nu onderdeel van RWE).

Sporen in het heden
Herinneringen aan de Von dem Bongarts zijn thans nog te vinden in de parochiekerken van hun bezittingen door de vele schenkingen, die zijn gedaan. Het fraaie grafmonument van Willem von dem Bongart, die in 1637 bij Leipzig sneuvelde tijdens de Dertigjarige oorlog, bevindt zich in de kerk van Wijnandsrade, maar ook op het kerkhof in Paffendorf zijn nog grafkruisen en -stenen waaraan kleurrijke verhalen vastzitten. In de trouwzaal van Schloss Ehreshoven in Engelskirchen is de Ahnengalerie teruggevonden, een reeks statieportretten van de Von dem Bongarts.

Jack Jetten
Mr. Jack Jetten is naast raadslid in Nuth ook Vice-voorzitter van de Heemkundevereniging Vrienden van Wijnandsrade te Wijnandsrade, Redactielid Redactie Wetteneditie SJD, Voorzitter Stichting Gemeenschapshuis Wijnandsrade te Wijnandsrade en Voorzitter Stichting Pomphuuske te Bingelrade.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

 

Heemkundevereniging De Bongard Simpelveld-Bocholtz

Het geluk rond nieuwe wereldburgers

Lezing door Peer Boselie i.s.m Sociaal Historisch Centrum Limburg

In het kader van de Maand van de Geschiedenis organiseert Heemkundevereniging “De Bongard” op dinsdag 10 oktober a.s. een lezing met als thema “Het geluk rond nieuwe wereldburgers”.

Dinsdag 10 oktober om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.
baby's in de oude vrouwenvroedschool
baby’s in de oude vrouwenvroedschool. foto: archief Rijckheyt

Vroedvrouwenschool
Centraal in de Maand van de Geschiedenis staat geluk centraal en in de lezing “Het geluk rond nieuwe wereldburgers” staan allerlei wetenswaardigheden centraal rond het thema ´Vroedvrouwenschool´, waar veel van onze Parkstedelingen het licht zagen. Archivaris Peer Boselie uit Sittard, mede-auteur van het nieuwe historisch boek over deze instelling, zal daarover een voordracht houden. De lezing wordt afgewisseld met een fotopresentatie over de Vroedvrouwenschool door medewerkers van het Sociaal Historisch Centrum Limburg, die het archief van deze instelling beheren. Verder zullen bekende en wellicht wat minder bekende wiegeliedjes ten gehore gebracht worden. De gevarieerde lezing is voor leden en niet-leden gratis te bezoeken.

De Bongard favicon Simpelveld

30 jarig bestaan Heemkundevereniging “De Bongard”

Voorafgaand aan de lezing is er ter gelegenheid van het lustrum van Heemkundeverenging “De Bongard” vanaf 19.00 een gezellig samenzijn onder het genot van koffie en vlaai in Café Oud-Zumpelveld (mochten niet-leden van “De Bongard” hierbij willen aanschuiven, dan kan dit voor een onkostenvergoeding van € 5,-). Vanwege de organisatie van de koffie en de vlaai vragen we u dat u zich van tevoren aanmeldt (voor 3 oktober a.s.): debongard@hotmail.com

Heemkundevereniging De Bongard Simpelveld-Bocholtz

De Duitse Orde in de Euregio Maas-Rijn

Lezing in het Duits door Guido von Büren

Dinsdag 28 maart om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.
Privileges-ceremonie-Duitse-Orde
Privilegesceremonie Duitse Orde

Duitse Orde

De Duitse Orde hoorde tot de ridderorden ten tijde van de kruistochten. In 1190 gesticht als hospitaalorde voor het verplegen van Duitstalige ridders en pelgrims in het Heilige Land, werd de orde al snel omgezet in een voor die tijd typische ridderorde. Al vroeg in de 13de eeuw werd in het gebied tussen Maas en Rijn land geschonken aan de Duitse Orde. De orde werd met name bekend door zijn spectaculaire daden in Pruisen waar deze in de late 13de en 14de eeuw een eigen staat kon vestigen. Het latere hertogdom Pruisen. Het meest zichtbare bewijs hiervan zijn de massieve bakstenen Ordensburgen in het huidige Polen.
Nadat de ordenstaat in de 16de eeuw voor de orde definitief verloren ging, werden de Duitse bezittingen in het Heilige Roomse Rijk des te belangrijker. Vanuit de balije Alden Biesen werden de nederzettingen van de Duitse Orde in het gebied tussen Maas en Rijn beheerd. Belangrijke onderhorige commanderijen van de balije Alden Biesen bevonden zich in Aken, Bonn, Keulen, Luik, Maastricht en Siersdorf.
Historische-aanblik-van-de-Duitse-Orde-commanderij-Siersdorf-1700
Historische aanblik van de Duitse Orde commanderij Siersdorf, 1700

Duitse Orde in Bocholtz

Ook voor Bocholtz en Simpelveld was de orde van belang. Zo was de hoeve St. Gilleshof in Bocholtz eeuwenlang bezit van de Duitse Orde. Hoeve Overhuizen in Bocholtz heeft eveneens een relatie met de orde. De hoeve werd door de landcommandeur van Alden Biesen aangekocht voor een bekeerlingenstichting en dit bepaalde daarmee eeuwenlang de eigendomsverhoudingen van de hoeve.
Ook al zijn vele sporen van de activiteiten van de Duitse Orde in onze omgeving inmiddels vervaagd. Er zijn toch nog enkele belangrijke aanwijzingen en getuigenissen van de 600 jarige aanwezigheid in onze omgeving te vinden. In de lezing zullen deze aanwijzingen en getuigenissen worden opgespoord en daarnaast zal de geschiedenis van de orde worden toegelicht

Guido von Büren

De uit Jülich (Duitsland) afkomstige Guido von Büren studeerde kunstgeschiedenis, geschiedenis en architectonische geschiedenis in Aken. Hij is medewerker bij het museum Zitadelle Jülich – Stadtgeschichtliches Museum Jülich en o.a. redacteur van de „Jülicher Geschichtsblätter – Jahrbuch des Jülicher Geschichtsvereins“, voorzitter van de “Fördervereins Kommende Siersdorf” en heeft zitting in de raad van bestuur van de “Wartburg-Gesellschaft zur Erforschung von Burgen und Schlössern”. Daarnaast is Guido regelmatig curator van tentoonstellingen in museum Zitadelle Jülich maar ook voor tentoonstellingen in andere musea. Tevens publiceert Guido, waarbij het zwaartepunt voor zijn onderzoek en publicaties de architectuur van de renaissance ten noorden van de Alpen en vestingbouw in de vroeg moderne tijd zijn.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Juno, de vrouw in de Romeinse tijd

Lezing door Coen van Galen

Dinsdag 31 januari om 20.00 uur
in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.
Replica Sarcofaag van Simpelveld.
Nu te zien in de oude bieb aan de Wilhelminastraat in BocholtzThermenmuseum
Heerlen

Romeinse vrouwen waren veel zelfstandiger dan gedacht

Het klassieke misverstand over de Romeinse tijd is dat alleen mannen echte burgers waren en dat vrouwen een verlengstuk van hun man of vader waren. Historicus Coen van Galen maakt korte metten met dit idee. Hoewel de samenleving van het oude Rome nogal macho en vrouwonvriendelijk was, hadden veel vrouwen in de Romeinse keizertijd meer persoonlijke vrijheid dan vrouwen in westerse landen tot in de twintigste eeuw. Tijdens zijn lezing zal Van Galen laten zien dat Romeinse vrouwen een maatschappelijke rol speelden als burgers en zelfs familiehoofd konden worden. Een radicaal ander perspectief op de machtsverhoudingen in de Romeinse samenleving dan die tot op heden onder historici gangbaar is.

Romeins beeld van Livia

De familia

De basis voor de vrouwelijke zelfstandigheid ligt in de eigenzinnige Romeinse familiestructuur, de familia. Van Galen: ‘Al het bezit en beslissingsbevoegdheden verliepen via het hoofd van de familia. Dit hoofd was het de oudste familielid in de mannelijke lijn, die namens het collectief van de familie de beslissingen nam.’ Die oudste in de mannelijke lijn kon dus ook een vrouw zijn, als zij de oudste was. Omdat ze bij hun huwelijk gewoonlijk onderdeel van de familia van de man werden, maakte dit voor veel vrouwen lange tijd geen verschil. Ze kwamen daardoor juridisch gezien in de rol van de dochter van hun man en waren aan hem ondergeschikt zo lang hij leefde.

Nieuwe huwelijksvoorwaarden

In de eerste eeuw voor christus gebeurde er echter iets opvallends: huwelijken werden steeds vaker volgens nieuwe huwelijksvoorwaarden gesloten. Hierbij bleef de vrouw onderdeel van haar vaders familia. Op het moment dat haar vader overleed, werd zij een zelfstandig familiehoofd. terwijl haar man (soms) nog onmondig was en geen eigen bezit had omdat zijn vader nog leefde. Een omkering van de genderrollen, met flinke consequenties. Vrouwen gingen steeds meer ruimte voor zichzelf opeisten. Zo ook Livia, gehuwd met Augustus en prototype van de zelfstandige vrouw. Van Galen: ‘In Livia zien we mooi de ambivalentie: ze deed zich voor als een keurige huisvrouw, maar ze speelde een centrale rol in het Romeinse rijk.’ In de lezing zal in dit kader ook de ‘Dame van Simpelveld’ (Sarcofaag van Simpelveld) aan bod komen. Mogelijk ook een vrouw die aan het hoofd van een Romeinse familia heeft gestaan!

Coen van Galen

Coen van Galen (1971) volgde, naast zijn werk, een voltijdse opleiding geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen en voltooide zijn master in 2009 summa cum laude. Sinds 2010 werkt hij als docent en promovendus aan de afdeling Geschiedenis en het Institute for Gender Studies van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

De oorlogsgouverneur van Limburg

De oorlogsgouverneur van Limburg: graaf Max d’Ansembourg

door Lou Heynens

op dinsdag 10 januari om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

De oorlogsgouverneur van Limburg: graaf Max d’Ansembourg
‘Er is geen ander zijn, dan ‘anders’ zijn

Ooit was hij een spraakmakende politicus, van zulk een roomse signatuur dat het menig kerkprelaat de adem benam, maar hij was ook NSB’er en in Nederlands zwartste jaren provinciegouverneur van Limburg, daarbij een gewiekst strateeg en een dubbelhartig antisemiet. In een stilte die beslist geen nieuwsgierigheid verdraagt, wordt hij in de kerk van Amstenrade jaarlijks herdacht: Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (1894-1975). Herdenkingen zoals deze zijn een aloud gebruik, en bovendien kent het koesteren van de herinnering aan een bijzondere persoonlijkheid een lange traditie. Of dit herdenken recht doet aan wat er feitelijk in een mensenleven is gebeurd, staat vaak op een andere, veelal verzwegen, bladzijde. Lezing met beeldpresentatie.

lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-1 lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-2
Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (1894-1975) uit Amstenrade was namens de NSB de commissaris van Limburg.

lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-3
Graaf Max de Marchant (2e v.r.) bij een toespraak.
Foto: NIOD.

Lou Heynens

De spreker Lou Heynens (G.M.L. Heijnens) voelt zich niet bij welke politieke stroming of spirituele beweging betrokken en is derhalve van geen partij lid of van welke belangengroep dan ook. Hij is publicist en beeldend kunstenaar, met het eeuwigdurende gevoel dat wat hij publiek maakt, nooit goed genoeg is. Publicaties o.a.: Kastelen in Zuid-Limburg. In hernieuwde glans (2005); Als de hengst glimlacht … Over adel en andere vreemde zaken (2006); Adel in ‘Limburg’ of de Limburgse adel. Geschiedenis en Repertorium (2008); Geconfisqueerd als ‘vijandelijk vermogen. Dossier Limburgse kastelen (2014); en De oorlogsgouverneur van Limburg. Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (2015). De kleurrijke Heynens figureerde in het NCRV-programma ‘De Stoel’ van Rik Felderhof en in de Oostenrijks-Poolse productie ‘Die Polnische Habsburger’. Hij is lid van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap.

 

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

 

 

Vriendinnen van Clara Fey in het Aken van de negentiende eeuw

Spoorviaduct-bij-Burtscheid

Lezing over de -religieuze- vriendinnen van Clara Fey

door Ine Scholl

op dinsdag 22 november om 20.00 uur
in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Clara Fey woonde vanaf 1878 in Simpelveld en stichtte hier het Loreto-klooster. Ze groeide op in Aken in een spannende tijd. Binnen het katholieke geloof was een grote ontwikkeling gaande. De Duitse biedermeiercultuur werd gevolgd door de tijd van het Realisme, de industrialisatie van Europa, van Aken was in volle gang.

In deze periode groeide Clara Fey op en stichtte ze haar klooster in Burtscheid. Haar ideeën en visie op geloof, op cultuur en op haar levensdoel werden door de bovengenoemde ontwikkelingen beïnvloed. Clara Fey stond daarin niet alleen. Haar vriendinnen Franzisca Schervier en Pauline von Mallinckrodt hadden dezelfde achtergrond als zij en maakten gelijksoortige keuzes in het leven. Alle drie nemen ze een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de welzijnszorg in Duitsland.

Tijdens de lezing worden de bijzondere levens van deze vrouwen besproken: de invloed van Luise Hensel, de ontwikkeling van kerkelijke orden in de zorg voor ouderen, kinderen en gehandicapten.
Daarnaast komt de geschiedenis van Aken in de negentiende eeuw aan bod. In deze eeuw verandert de stad grondig. In 1803 zijn de verschillende wijken van Aken nog van elkaar gescheiden door weiden en akkers. Tijdens het leven van Clara Fey wordt Aken een industriestad en krijgt het met de internationale spoorlijnverbindingen contacten in heel Europa.

Ine Scholl
Spreekster is Ine Scholl. Zij is reeds vele jaren actief lid van de Heemkundevereniging De Bongard, waarvan vele jaren in het bestuur. Vanuit de sectie archeologie heeft ze meegewerkt aan opgravingen en enkele tentoonstellingen georganiseerd. Verder is zij ook lid van de museumgroep.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Lezing Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg

Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg, de afgelopen 600 jaar

Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg, de afgelopen 600 jaar

door Coen Eggen

op dinsdag 18 oktober om 20.00 uur
in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Dat Zuid-Limburg alles behalve dat half-buitenlandse uitstulpsel is van Nederland mag inmiddels bekend zijn. In tegendeel, het is al sinds mensenheugenis onderdeel van een veel groter cultuurlandschap. Het zal dan ook niemand verbazen dat er tal van relaties over de huidige landsgrenzen heen bestaan, en bestonden. Aan de hand van vakwerkbouw laat zich dat perfect illustreren.

Vaklieden van elders werkten hier, timmerlieden van hier leerden hun vak elders, opdrachtgevers en bouwers namen hun eigen mensen mee, en daar doorheen speelt dan ook nog een grote verwantschap taal en gebruiken. Dat heeft alles bij elkaar boeiende constructies opgeleverd, waarbij nauwelijks sprake is van een vakwerktraditie voor ons eigen kleine gebiedje. Het blijkt ook uit de vele teksten op balken.
En zo is er veel meer dat de aandacht verdient, en ook krijgt. Want wat te denken van het gegeven dat vakwerkgebouwen roerend goed waren, en daadwerkelijk meegenomen werden bij een verhuizing?!

Na 500 jaar bouwen, zoals het gedocumenteerd is in het boek, volgde er een eeuw van herwaardering en restauratie. Voor we bij het ‘nu’ zijn aangeland is er na de laatste wereldoorlog echter wezenloos veel gesloopt, en wat er nog stond is in veel gevallen alsnog verminkt, vaak door al dan niet goedbedoelde restauraties. Ook dat kritische geluid verdient aandacht, opdat we met de laatste paar nog te restaureren panden zeer zorgvuldig omgaan.

En wat let ons vervolgens om nieuw te gaan bouwen volgens deze oeroude methode? Geen historiserende gebouwen, maar goede hedendaagse. Bouwen met materialen uit de streek!

Coen Eggen
Spreker Coen Eggen is de vakwerkdeskundige bij uitstek. Hij heeft de afgelopen veertig jaar intensief veldwerk gedaan in Limburg en nabije omgeving. Dit jaar publiceerde hij Vakwerkbouw, 600 jaar bouwen met hout en leem in Zuid-Limburg en omstreken. Met veel voorbeelden en meer dan 700 illustraties laat hij zien welke gebouwsoorten en invloeden in Zuid-Limburg voorkomen. Zowel op hoofdlijnen als in detail werkt hij alles uit en biedt zo een diepgaand inzicht in een bouwmethode die eeuwenlang de norm was.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren